ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਇੱਕ ਰੋਮਾਂਚਕ ਸਫਰ/ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕਾਕਾ 

(ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕਾਕਾ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਸੱਥ ਦੀਆਂ ਇਕੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲ਼ਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਇੱਥੇ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨਾਲ਼ੋਂ ਵੱਖਰੀ ਭਾਅ ਮਾਰਦੀਆਂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀਆਂ। ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਾਰਤਕ ਰਚਨਾ ਸਹਿਜਧਾਰਾ ਡਾਟ ਇਨ ਵਿੱਚ ਛਾਪੀ ਗਈ। ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕਾਕਾ ਜੀ ਦੀਆਂ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਆਪ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ; ਸੁਰਜੀਤ ਸੁਮਨ, ਸੰਪਾਦਕ।) 

ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਇੱਕ ਰੋਮਾਂਚਕ ਸਫਰ/ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕਾਕਾ

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ‘ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ’ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪੰਨਾ ਵੀ ਭੇਜਿਆ। ਉਸ ਪੰਨੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੱਕ ਟ੍ਰੈਕ (ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ) ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਲੇਖ ਲਿਖ ਕੇ ਭੇਜਾਂਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲੈਣਾ।”

​ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਨਿੱਘਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਦਿਆਂ ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਤੇ ਆਖਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਰੂਰ ਲਿਖ ਕੇ ਭੇਜੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਥਾਂ ਦੇਵਾਂਗਾ।” ਉਹ ਲੇਖ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਦਾ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਤਜਰਬਾ ਸੀ।

ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਕਿਹਾ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਨੇ, ਰਾਖ ਦੇ ਢੇਰ ਵਿੱਚ ਦੱਬੀ ਹੋਈ ਚੰਗਿਆੜੀ ਨੂੰ ਭੜਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 27 ਅਗਸਤ 1994 ਤੋਂ 3 ਸਤੰਬਰ 1994 ਤੱਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟੀ (Valley of Flowers), ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ, ਬਦਰੀਨਾਥ ਅਤੇ ਵਸੁਧਾਰਾ ਫਾਲਜ਼ ਦੇ ਟ੍ਰੈਕ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲ ਸਕਦੀਆਂ। ਇਸ ‘ਤੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਲੇਖ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਦਾ ਮੇਰਾ ਪਹਿਲਾ ਤਜਰਬਾ ਸੀ।

​ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਚਾਅ ਇੰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਸਾਰੀ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰੀ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ-ਸਮਝੇ ਹੀ ਕਰ ਲਈ। ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਾਰਾ ਰੈਕਸੈਕ (Rucksack) ਖ਼ਰੀਦ ਲਿਆ। ਇਹ ਸੋਚੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਯੂਥ ਹਾਸਟਲ ਤੋਂ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਲਡਰ ਸਟ੍ਰੈਪ (shoulder strap) ਦੇ ਆਰਾਮ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਜੋੜੀ ਕੱਪੜੇ, ਗਰਮ ਕੱਪੜੇ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਢੇਰ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਫ਼ਰਸਟ ਏਡ ਭਰ ਲਈ। ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਸੂਟਕੇਸ ਵੀ ਰੱਖ ਲਿਆ ਸੀ। ਹਾਂ, ਇੱਕ ਯਾਸ਼ਿਕਾ (Yashica) ਦਾ ਕੈਮਰਾ ਵੀ ਸੀ। ਹਰ ਛੋਟੀ-ਛੋਟੀ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਹੀਰਾ ਜੀ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕਰਕੇ ਤਿਆਰੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਹੀਰਾ ਜੀ ਸਾਡੇ ਇਸ ਟ੍ਰੈਕ ਦੇ ਕਨਵੀਨਰ (Convenor) ਸਨ।

​ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਮੁਤਾਬਕ ਆਈ.ਐੱਸ.ਬੀ.ਟੀ. (ISBT) ‘ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਮਿਲਣਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਬੱਸ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸੀ। ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਆਈ.ਐੱਸ.ਬੀ.ਟੀ. ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਿਲੇ। ISBT ‘ਤੇ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਅੰਗੜਾਈ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਇੰਨਾ ਦੁਬਲਾ-ਪਤਲਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ, ਇਹ ਇੰਨੇ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਟ੍ਰੈਕ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਪਾਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਮਝ ਆ ਗਿਆ ਕਿ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਹੀ ਸਾਡੇ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਚੁਸਤ-ਫ਼ੁਰਤੀਲਾ ਬੰਦਾ ਸੀ।

​ਬੱਸ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਗੰਗਾ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ, ਰੋਟੀ ਖਾਧੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੂਦ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਲੰਘਾਈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਪੰਜ ਵਜੇ ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਗੋਬਿੰਦ ਘਾਟ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨੀ ਸੀ। ਪਹਾੜਾਂ ‘ਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਮੇਰਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਬੱਸ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਪਲ ਦੇ ਰੋਮਾਂਚ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ। ਸਾਡੇ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਾਇਦ ਮਾਊਂਟੇਨ ਸਿਕਨੈੱਸ (Mountain Sickness) ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।

​ਸ਼ਾਮ ਹੁੰਦੇ-ਹੁੰਦੇ ਅਸੀਂ ਜੋਸ਼ੀ ਮੱਠ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਗੋਬਿੰਦ ਘਾਟ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਇੱਥੋਂ ਅਸੀਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਰੁਕਣਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲਿਆਂਦੇ ਸੂਟਕੇਸ ਅਤੇ ਰੈਕਸੈਕ ਦਾ ਵਾਧੂ ਬੋਝ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਨਵੀਂ ਇਮਾਰਤ ਬਣ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ‘ਤੇ ਅਸੀਂ ਡੇਰਾ ਲਾ ਲਿਆ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਮੇਰੀ ਅਰਵਿੰਦ ਜੈਨ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਦੋਸਤੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਰਵਿੰਦ ਤੇ ਮੈਂ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਲੰਗਰ ਵਿੱਚ ਗਏ। ਇਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਸੀ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਦੇਰ ਪੂਰੇ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਚੁਟਕਲੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸੁਣਾਏ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਸਤੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਜਲਦੀ ਸੌਂ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਸਾਡੀ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਸਾਨੂੰ 12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਕੇ ਘਾਂਘਰੀਆ ਤੱਕ ਜਾਣਾ ਸੀ।

ਚਲਦਾ …